MENÜ
LIVECHAT
  • İSTANBUL12:56:03
  • NEW YORK7:48:06
  • LONDON12:47:17
  • MOSKOW15:47:33
  • TOKYO21:47:45

Akıllı Kontrat Nedir? Nasıl Çalışır?

  • 16 Mart 2020 Pazartesi
  • 0 YORUM, 406 OKUNMA
  • 406 OKUNMA

Akıllı kontratlar, alıcı ve satıcı arasındaki anlaşmanın doğrudan kod satırlarına yazılmasıyla kendi kendini yürüten sözleşmelerdir. Buradaki kod ve anlaşmalar dağıtılmış, merkezi olmayan bir blockchain ağı üzerinde bulunmaktadır. Bu işlemler izlenebilir ve geri döndürülemez.

Akıllı kontratı aslında akıllı yapan şey karmaşık bir yapıya sahip olması değil, tam aksine gayet basit bir mantıkla ilerlemesidir. Bu sistemi akıllı yapan şey, belli koşulların oluşmasıyla bir sonuç elde edilmesidir.Yani akıllı kontratlar en basit haliyle, belli koşulların yerine gelmesiyle bir görevi yerine getirir. 

Örnek vermek gerekirse; bir fotokopi cihazını düşünün. Fotokopi cihazına kağıdı yerleştirip kopyala tuşuna bastığımızda, yerleştirdiğimiz kağıdın kopyasını verecektir. Yani belli koşulları yerine getirmemizle birlikte bize bir sonuç verir. Burada, akıllı kontratların bir “eğer.. ise..” dizisiyle çalıştığını da söyleyebiliriz. 
 

Akıllı Kontratların Özellikleri


Akıllı kontratlar otomatik çalışır. Biraz daha açmak gerekirse, bu kontratlar verdiğimiz fotokopi makinesi örneğindeki gibi tamamen tetikleme kuralına göre çalışır ve tetiklendikleri sürece belirtilen görevi otomatik olarak gerçekleştirirler. Aksi durumda kontrat beklemede kalır ve ilerlemez. Aslında bu konuyu güven meselesine de bağlayabiliriz.

Akıllı kontratlarda güven sorunu yaşanmaz. Çünkü az önce de belirttiğimiz gibi akıllı kontratlar belli kurallara göre çalışır. Tetiklendiği sürece daha önce belirtilen bir görevi yerine getirecektir. Burada blockchain’in doğrulama özelliği devreye girer ve işlem doğrulandıktan sonra tamamen gerçekleşir.

Akıllı Kontratlara Verilen Görevler Değiştirilebilir mi?


Hayır, değiştirilemez. Akıllı kontratlara yazılan görevler sadece daha önceden belirtilen bir komut varsa sadece silinebilir. Yani akıllı kontratlarda gizlice değişiklikler yapılamaz, dolayısıyla güvenlik ihtimali de gerçekleştirilemez.

Akıllı kontratların yazılım dünyasında bir devrim olduğunu söyleyebiliriz. Bu kontratlar tamamen kişiselleştirilebilir ve dolayısıyla birçok bağımsız uygulama geliştirilebilir. Aynı zamanda akıllı kontratlar Ethereum  ağının tüm node’larına dağıtılmış ve bu node’lara kopyalanmıştır. Merkezi sunucular üzerinden yapılan çalışmalar üzerindeki farkı da aslında budur.

 Akıllı Kontratlar Günümüzde Nerede Kullanılıyor?

Aslında akıllı kontrat uzun zamandır bilinen bir kavram ancak son zamanlarda “kripto para dünyasında” sıkça duyduğumuz bir terim haline geldi. 

Bildiğimiz gibi Bitcoin bir değer saklama aracı olarak kullanılıyor. Bitcoinin transfer edilebilmesi de bize bir değerin bir yere transfer edilebilmesi olanağını sağlıyor. Ethereum kurucusu Vitalik Buterin ise, blockchain’in sadece değer saklama ve dijital para üretme aracı değil, aynı zamanda sistemin, dijital bir varlığın bir yere transferinden, yazılım geliştirmeye kadar birçok alanda kullanılabileceğini belirtmiştir.

Bu sistemin çalışabilmesi için, yani bilgisayarlar arasında hizmetin verilebilmesi ve ödemeler yapılabilmesi için bu makinelerin ortak kabul ettikleri kurallar bütünü ve sözleşmeler olması gerekiyor. İşte burada ethereum devreye giriyor. 

Birbiriyle bağımsız ve uzak makinelerin kendilerine verilen işi aynı anda yapmaları sayesinde ethereum aslında dünyanın en büyük bilgisayarı haline geliyor. Bu özellikle birlikte insanlar dünyanın en büyük bilgisayarı üzerinde aynı anda yazılım yapabiliyor ve karşılığında da makineye, bu işlemi yaptıklarında karşılık olarak ether adlı kripto para birimi ödüyorlar.

Ethereum’un mucidi Vitalik Buterin, üç kripto parayı bir açıklamasında şu şekilde ayırıyor:

“Bitcoin’i altın, litecoin’i gümüş, ethereum’u da petrol olarak düşünebiliriz. Çünkü ethereum, yazılımları geliştirebilmek için aslında bir yakıt görevi görüyor.” Yani ethereum, yazılımcıları burada verimli kod yazmaya teşvik ederek aslında yazılım geliştirme alanında itici güç haline geliyor. Çünkü kodlar ne kadar verimli olursa, ödenen ether o kadar az oluyor.

Sonuç olarak akıllı kontrat temelinde kurulmuş ethereum; sadece para transferi amacıyla değil, aynı zamanda bilgi ve hizmet transferi, paylaşımı ve geliştirmesi alanında kullanılabilir bir teknolojidir.

 

YORUM [32]

  • UserPic
    TEZCAN TURASAN
    11 Aralık 2019 Pazartesi

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

  • UserPic
    CEM ARI
    11 Aralık 2019 Pazartesi

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

  • UserPic
    TUNGA ÇİT
    11 Aralık 2019 Pazartesi

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

    • UserPic
      ERKAN ULGEY
      11 Aralık 2019 Pazartesi

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

      • UserPic
        ERKAN ULGEY
        11 Aralık 2019 Pazartesi

        Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

    • UserPic
      ERKAN ULGEY
      11 Aralık 2019 Pazartesi

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR