MENÜ
LIVECHAT
  • İSTANBUL12:56:03
  • NEW YORK7:48:06
  • LONDON12:47:17
  • MOSKOW15:47:33
  • TOKYO21:47:45

Merkezi Olmayan Otonom Organizasyon (DAO)

  • 03 Nisan 2020 Cuma
  • 0 YORUM, 413 OKUNMA
  • 413 OKUNMA

Bir otomat düşünelim, bizden para alıp talep edilen ürünü vermekle kalmıyor, parayla eksilen ürünleri müşterilerin de taleplerini dikkate alarak sipariş ediyor ve kendi kirasını ödüyor. Aynı zamanda makinenin ne sıklıkla temizleneceği konusunda kullanıcıları söz hakkına sahip oluyor. Tüm yönetimini kendi yapıyor ve herhangi bir yöneticiye ihtiyaç duymuyor çünkü tüm işlevleri kodlanmış durumda. Doğru bir yazılımla tabiri caizse hem büfe hem büfenin çalışanı olabiliyor.
Türkçe karşılığı "merkezi olmayan otonom organizasyon" olan Decentralized Autonomous Organization (DAO)  basit şekilde çalışıyor. DAO yönetim modeli ilk kripto para olan bitcoin, finans işlemlerinde aracıyı ortadan kaldırdığından beri gündemde olan bir fikir. Temelde amaç, hiyerarşik herhangi bir yönetim olmaksızın işlev görebilecek şirket veya organizasyonlar kurabilmek.

DAO Çalışma Mantığı

Bugün, bitcoin ilk ve hatasız çalışan DAO olarak kabul ediliyor çünkü önceden programlandığı kurallarla otonom bir şekilde oybirliğiyle işlev görüyor. Bitcoinden bu yana akıllı kontratlar Ethereum platformunda kullanıldı ve DAO çalışmaları yaygınlaşmaya başlayarak günümüzdeki haline geldi.

DAO otonomların, fonksiyonel olarak çalışabilmeleri için temelde uyacağı birtakım kurallara ve akıllı sözleşmelere ihtiyaçları vardır. Akıllı sözleşmeler otonom olarak internette bulunuyor olsa dahi kendi başına yapamayacakları görevler için insanlara ihtiyaç duyar. Bu şartlar sağlandığında DAO fonlama sürecine girer. Fonlama sürecinde ise iki konu önemlidir. İlk olarak DAO’nun iç mülkü olmalıdır çünkü organizasyon tarafından harcanabilecek veya aktiviteler karşılığı ödül olarak verilebilecek token’lar gerekir. İkinci olarak DAO yatırımcıları oylama ve işleyişi etkileme hakkı kazanmalıdır. Fonlama süreci bittiğinde tamamen otonom olarak bağımsız hale gelir. Bitcoin gibi açık kaynaklıdırlar ve tüm kuralları ve finansal işlemler blockchaine kaydedilir. Bu sayede tamamen değiştirilemez, şeffaf ve güvenilir hale gelir. DAO yatırımcısı olan herkes geleceğine dair teklifte bulunabilir. Teklif yoğunluğu olmaması için depozito zorunlu kılınabilir. Böylece yatırımcılar tarafından oylama yapılır ve çoğunluk sağlanırsa teklif gerçekleşir.

DAO’nun Faydaları


Şüphesiz ki DAO modern organizasyonların olası problemlerini çözme konusunda oldukça heyecan verici. Mükemmel tasarlandığında yatırımcıların organizasyonu şekillendirmesine olanak tanır. Hiyerarşi olmadığı için her türlü görüş ve öneri değerlendirmeye alınır. Katılımcılar önceden kuralları öğrendiği için de fikir ayrılığı söz konusu olmaz. Ayrıca hem teklif vermek hem de oylama yapmak yatırımcılar açısından belirli bir masrafa sebep olduğundan teklif verenleri iki kez düşündürür. Son olarak işlemler blokchainde gerçekleştiği için gözlemlemek herkes tarafından mümkündür. DAO ile ilgili dikkat edilmesi gereken nokta ise, yazılımında olası bir açık varsa bunun düzeltilmesi oylama ve zaman gerektirdiği için kötüye kullanım olabileceğidir. Herhangi bir saldırı durumunda zararlara oy birliği olmadan hiçbir şekilde müdahale edilemediğini unutmamak gerekir.

YORUM [32]

  • UserPic
    TEZCAN TURASAN
    11 Aralık 2019 Pazartesi

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

  • UserPic
    CEM ARI
    11 Aralık 2019 Pazartesi

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

  • UserPic
    TUNGA ÇİT
    11 Aralık 2019 Pazartesi

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

    • UserPic
      ERKAN ULGEY
      11 Aralık 2019 Pazartesi

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

      • UserPic
        ERKAN ULGEY
        11 Aralık 2019 Pazartesi

        Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

    • UserPic
      ERKAN ULGEY
      11 Aralık 2019 Pazartesi

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus pretium dui mauris, vel vehicula nulla mattis in. Nullam eu metus pellentesque, suscipit nisi non, laoreet tellus. Sed facilisis molestie turpis, ut convallis purus accumsan tincidunt. Nulla in sodales nunc vel consectetur nunc. Aliquam pharetra enim non ornare ultrices. Fusce ut quam nec purus mattis ultrices ac id nisl.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR